Verbod op fossiele reclame: hoe steden inzetten op duurzaamheid

Verbod op fossiele reclame in steeds meer Nederlandse gemeenten. In steden zoals Delft, Nijmegen en Haarlem verdwijnen advertenties voor vliegreizen, cruises en fossiele brandstofauto’s uit het straatbeeld. 

Het doel: bijdragen aan een klimaatbewuste samenleving en het publieke domein vrijwaren van prikkels die klimaatvervuiling stimuleren.

In dit artikel onderzoeken we de achtergrond van deze beleidsmaatregelen, wat dit betekent voor bewoners, professionals en beleidsmakers, en welke kansen dit biedt op de arbeidsmarkt binnen de duurzame sector.

De opkomst van fossielvrije reclamezones

Gemeenten erkennen in toenemende mate dat advertenties voor producten met een grote ecologische voetafdruk indruisen tegen hun klimaatdoelen. Onder druk van maatschappelijke bewegingen zoals Reclame Fossielvrij en in lijn met de klimaatambities van het klimaatakkoord, kiezen steden voor een andere koers.

Delft besloot in maart 2024 om alle reclame voor fossiele producten te weren uit gemeentelijke reclameruimtes, na een motie van de gemeenteraad. Delft verbiedt fosiele reclame.

Nijmegen nam eind 2023 een besluit om reclame voor fossiele producten, vlees én fast fashion te weren uit het straatbeeld. Nijmegen verbiedt fossiele reclame. 

Haarlem was wereldwijd de eerste stad die vleesreclame in de openbare ruimte verbood, in een besluit dat al in 2022 werd genomen en vanaf 2024 is ingegaan. Haarlem verbiedt vleesreclame. 

Ook internationale steden lopen voorop. Zo hebben Amsterdam, Parijs en Londen fossiele reclame (deels) verboden in metro’s, op bushokjes of gemeentelijke eigendommen. In Londen werd bijvoorbeeld in 2019 een verbod ingevoerd op junkfood- en fossiele reclames op het Transport for London-netwerk. Londen verbied fast food reclame in metro.

Deze maatregelen zijn niet slechts symbolisch. Ze maken deel uit van een bredere strategie om stedelijke duurzaamheid te versterken, bewustwording te vergroten en gedragsverandering te stimuleren.

Duurzame mobiliteit in de stad: autoluw beleid en fietsvriendelijke inrichting

Naast het weren van fossiele reclame nemen steden ook andere stappen om de leefomgeving groener en gezonder te maken. Een opvallende trend is de herinrichting van stedelijke mobiliteit, met minder ruimte voor auto’s en meer voor fietsers en voetgangers.

Parijs is hierin koploper. Onder burgemeester Anne Hidalgo heeft de stad tussen 2015 en 2024 meer dan 1.000 kilometer aan nieuwe fietspaden aangelegd. In het centrum verdwijnen parkeerplaatsen en worden straten autovrij gemaakt. De bekende Rue de Rivoli is nu grotendeels alleen toegankelijk voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer. Parijs introduceerd auto vrije zones. 

Ook in Nederland zijn er grote stappen gezet. Utrecht opende in 2023 de grootste fietsenstalling ter wereld onder het Stationsplein, met ruimte voor 12.500 fietsen. Daarnaast is het centrum van Utrecht sinds 2022 vrijwel volledig autoluw, met prioriteit voor fietsers, voetgangers en elektrische deelmobiliteit. Grootste fietsenstalling ter weteld in Utrecht.

Rotterdam werkt aan het programma ‘Autoluw Rotterdam’, dat als doel heeft om 30% minder autoverkeer in het centrum te realiseren in 2030. De stad investeert fors in fietsinfrastructuur, veilige oversteekplaatsen en groene verblijfsplekken. Rottredam autoluw. 

Deze veranderingen zorgen niet alleen voor een beter klimaat, maar ook voor schonere lucht, meer verkeersveiligheid en meer ruimte voor ontmoeting en natuur in de stad.

De rol van communicatie in duurzame transitie

De verschuiving in reclamebeleid en mobiliteit vraagt om professionals die de taal van duurzaamheid spreken. Steden zoeken communicatie-experts, beleidsadviseurs en projectleiders die kunnen meewerken aan een inclusieve, toekomstgerichte publieke ruimte. Deze ontwikkeling raakt meerdere vakgebieden:

• Duurzame communicatie: hoe breng je een verhaal over klimaat, mobiliteit of voeding overtuigend over zonder te vervallen in groene clichés?
  
• Stedelijk beleid: hoe integreer je duurzame waarden in regelgeving en ruimtelijke ordening?
  
• Visuele cultuur: welke beelden inspireren tot duurzaam gedrag in plaats van overconsumptie?
  

Voor jongeren die actief willen bijdragen aan duurzame verandering, bieden deze vragen concrete werkvelden.

Kansen op de arbeidsmarkt

De verduurzaming van het publieke domein creëert nieuwe functies in de non-profitsector, bij overheden en in de creatieve industrie. Denk aan:

• Beleidsadviseur duurzaamheid bij een gemeente
  
• Campagneontwikkelaar bij een NGO
  
• Projectcoördinator visuele communicatie voor de publieke ruimte
  
• Data-analist op het gebied van gedragsverandering en leefomgeving
  

Op Sustainablejobs verschijnen regelmatig vacatures en stages in deze richting. Vooral jongeren met een achtergrond in communicatie, stedelijke ontwikkeling, media of gedragswetenschappen zijn gewild.

Wat kun je zelf doen?

Voor wie zich wil verdiepen in dit onderwerp of actief wil bijdragen, zijn er verschillende routes:

1. Volg de ontwikkelingen – Platformen zoals Reclame fossielvrij bieden analyses en campagnes rondom fossiele reclame.
   
2. Volg een cursus of opleiding – Onder andere de Hogeschool van Amsterdam en Utrecht University bieden opleidingen op het gebied van duurzame communicatie en beleidsinnovatie.
   
3. Zoek duurzame vacatures – Op platforms zoals sustainablejobs vind je actuele banen die bijdragen aan een fossielvrije samenleving.
   
4. Draag bij aan bewustwording – Denk aan een afstudeeronderzoek, opiniestuk of visueel project over de rol van reclame in klimaatbeleid.

Conclusie

Het verbod op fossiele reclame in steden is geen op zichzelf staande maatregel, maar een onderdeel van een bredere transitie naar een duurzamere leefomgeving. In combinatie met autoluw beleid en fietsvriendelijke steden ontstaat een toekomstbestendige, gezonde en rechtvaardige leefomgeving. Voor professionals die actief willen bijdragen aan deze omslag, ontstaan er volop kansen.

Wil jij meebouwen aan duurzame steden en werken aan betekenisvolle projecten? Ontdek actuele vacatures of lees verder op onze blogpagina.