Duurzaamheid meten in de agri- foodsector.

Duurzaamheid meten in de agri- foodsector stuit op een grote paradox. Terwijl iedereen roept dat verduurzaming noodzakelijk is, worden de data die daarvoor nodig zijn niet met elkaar vergeleken.

In dit persbericht van GS1, zegt Alex Datema (LinkedIn), Directeur Food & Agri Rabobank, dat zowel ketenpartijen, financiers en overheden eisen stellen. Hierdoor zijn boeren en tuinders gedwongen om in meerdere systemen te registreren.

Aangezien er geen gezamenlijke definities of rekenregels zijn, leidt dit tot overlap, dubbel werk en stijgende administratieve lasten. Het resultaat is een gefragmenteerde duurzaamheidstransitie waarbij de daadwerkelijke prestaties onvoldoende zichtbaar blijven.

Duurzaamheid meten met True Value Language als fundament. 

Om deze verwarring op te lossen introduceert True Value Language (TVL) een nieuwe aanpak. Dit is expliciet géén nieuw keurmerk, dataplatform of auditor.

In plaats daarvan legt TVL de basis voor sectorbrede samenwerking. Door afspraken te maken over het meten van thema’s zoals klimaat, water en biodiversiteit volgens uniforme regels. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de ’teller’ (de uitkomst, zoals kg CO2) en de ‘noemer’ (de productie-eenheid). Zodat vergelijkbaarheid ontstaat zonder dat partijen in hun vrijheid worden beknot.

TVL stelt bovendien geen extra eisen boven bestaande wetgeving. TVL zorgt ervoor dat wettelijke normen beter vertaalbaar zijn naar de praktijk op het boerenerf.

Duurzaamheid verschuift van ‘wat heeft u gedaan?’ naar ‘wat heeft u bereikt?’

Het meest ingrijpende gevolg is dat overheidsbeleid verschuift van ‘wat heeft u gedaan?’ naar ‘wat heeft u bereikt?’. Oftewel van maatregelsturing naar doelsturing. Dankzij geharmoniseerde rekenregels worden duurzaamheidsprestaties nu vergelijkbaar tussen verschillende bedrijven en ketens. Ze sluiten direct aan bij nationale en Europese kaders.

Hierdoor hoeven boeren gegevens slechts één keer te verzamelen, wat hen meer inzicht geeft in hun eigen voortgang en minder tijd kost voor bureaucratie. Ketenpartijen en financiers profiteren eveneens van lagere kosten voor audits, terwijl overheden hun beleid effectiever kunnen meten en uitvoeren.

Gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor verduurzaming 2026-2027 

Voor het succes van dit initiatief in de periode 2026-2027 is een actieve inzet vereist van alle betrokken partijen. De komende jaren moeten concrete afspraken worden gemaakt over datakwaliteit, controlemechanismen en het delen van informatie, waarbij de controle uiteindelijk bij de boer blijft liggen.

Alex Datema benadrukt dat TVL alleen werkt wanneer financier, overheid en sector gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen in plaats van elk hun eigen pad te bewandelen. Met deze stap kan de sector de kosten op het boerenerf transparanter maken en voorkomen dat goede inspanningen ongewaardeerd blijven.

GS1 als duurzame kracht achter data-uitwisseling 

Centraal in dit complexe ecosysteem staat GS1 Nederland, de organisatie die voor velen bekend is als de beheerder van die simpele streepjescode op het boodschappenpakket. Zij vervullen nu echter een nog belangrijker rol door te zorgen dat de geharmoniseerde data uit True Value Language écht aan producten en bedrijven gekoppeld kan worden.

Aangezien afspraken over definities zonder deze technische infrastructuur op papier zouden blijven staan, zorgt GS1 ervoor dat de data veilig en efficiënt door de hele keten stroomt.

Hun deelname is dus onmisbaar, want zij vertalen abstracte duurzaamheidsdoelen naar een functionerend systeem dat vertrouwen schept en de verduurzaming van de agri- foodsector daadwerkelijk versnelt.

Lees meer over het meten van duurzaamheid