Wildkamperen in Zweden of Noorwegen

Wildkamperen in Zweden of Noorwegen lijkt een duurzame manier van vakantie. Maar is wildkamperen ook echt duurzaam? Wat zijn de regels van wildkamperen en kan je zomaar overal je tent opzetten?

Wildkamperen is nauw verbonden met het Scandinavische begrip friluftsliv, letterlijk “leven in de buitenlucht”. Het draait niet om avontuur, maar om rust, vrijheid en verbondenheid met de natuur. In veel Europese landen wordt wildkamperen als iets uitzonderlijks gezien.

Scandinaviërs beschouwen wildkamperen als een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven. Die mentaliteit is gebaseerd op wederzijds vertrouwen. De natuur is er voor iedereen, zolang iedereen haar met respect behandelt.

Wildkamperen is een levensstijl, geen vakantieactiviteit

De cijfers laten zien hoe groot de rol van buitenleven in Scandinavië is. Uit een onderzoek in Noorwegen blijkt dat 25% van de bevolking minstens één keer per jaar buiten overnacht in de natuur. Bron: Statistics Norway Friluftsliv

In Zweden doen 9 op de 10 mensen aan ‘friluftsliv’. 75% vindt buiten zijn belangrijk voor de gezondheid en 70% zegt dat natuur het leven meer betekenis geeft. Bron: Svenskt Friluftsliv barometern

Een andere studie in Zweden laat zien dat jongeren die vaak buiten zijn, beter begrijpen hoe je respectvol met de natuur omgaat.

Wildkamperen wordt doorgegeven aan nieuwe generaties, ook buiten Zweden en Noorwegen.

De laatste jaren neemt het aantal buitenlandse bezoekers dat gaat wildkamperen sterk toe. Vooral camperaars, fietsers en wandelaars ontdekken Zweden en Noorwegen via sociale media. Duurzaamheid is voor deze groepen niet de eerste drijfveer om te gaan wildkamperen.

De nadruk ligt vaak meer op het beleven van avontuur en unieke plaatjes is de wildernis. Maar juist dat is volgens de Scandinaviërs niet waar het om gaat bij wildkamperen. De Zweden en de Noren zoeken juist rust en verbondenheid met de natuur en minder verbondenheid met het 5G netwerk.

De Noorse toerismeorganisatie besloot in 2024 de internationale campagne rondom het “Right to Roam” tijdelijk stop te zetten uit angst dat kwetsbare natuur teveel bezoekers zou trekken. De boodschap veranderde van “kom wildkamperen” naar “kom genieten, maar leer eerst hoe wij met onze natuur omgaan”.

Het Right to Roam (in Noorwegen allemannsretten en in Zweden allemansrätten) is het eeuwenoude recht om vrij door de natuur te wandelen, fietsen, kanoën en op veel plekken ook te wildkamperen. Daar staat één belangrijke voorwaarde tegenover: je behandelt de natuur en anderen altijd met respect en laat geen sporen achter.

De grootste uitdaging is niet het wildkamperen, maar de populariteit

Spectaculaire wildkampeer plekken worden duizenden keren gedeeld op sociale media. Daardoor trekken sommige meren, fjorden en berggebieden ineens veel meer bezoekers dan waarvoor ze eigenlijk geschikt zijn. Dat leidt tot vertrapte vegetatie, menselijke uitwerpselen in kwetsbare natuur, geluidsoverlast en parkeerproblemen in kleine dorpen.

Vooral in de Noorse Lofoten en rondom beroemde fjorden spreken bewoners zich daar steeds vaker over uit.

Ervaren wildkampeerders maken heel andere keuzes dan beginners. Wildkampeerders die al enkele jaren in Noorwegen en Zweden te gast zijn lopen liever een uur extra om een rustige plek te vinden. Ze kiezen voor een bestaande kampeerplek in plaats van een nieuwe te maken op die ene unieke plek met fabelachtige zonsondergang.

Het is bijvoorbeeld beter om te koken op een brander in plaats van een kampvuur en vroeg in de ochtend te vertrekken zodat de wildkampeerplek direct weer onderdeel wordt van de natuur.

Best practices voor wildkamperen in Zweden en Noorwegen

Wildkamperen draait in Scandinavië om vrijheid én verantwoordelijkheid. De officiële regels vormen de basis. Minstens zo belangrijk zijn de ongeschreven afspraken die iedereen probeert na te leven. Met deze best practices zit je vrijwel altijd goed.

• Kampeer alleen voor korte tijd op dezelfde plek en geef de natuur daarna weer terug.
• Houd voldoende afstand tot huizen en privéterreinen, zodat bewoners hun rust en privacy behouden.
• Laat geen afval achter en neem alles weer mee, ook etensresten en toiletpapier.
• Gebruik bij voorkeur een bestaande kampeerplek in plaats van een nieuwe plek te creëren.
• Wees extra voorzichtig met open vuur. In droge periodes gelden regelmatig vuurverboden.
• Respecteer dieren en planten. Verstoor geen vogels, laat jonge bomen met rust en houd afstand tot dieren.
• Houd de natuur stil. Voor veel Zweden en Noren is de rust minstens zo waardevol als het landschap zelf.
• Kies voor een minder bekende locatie dan voor een populaire plek die al zwaar wordt belast.
• Vertrek zonder sporen achter te laten. De ideale kampeerplek ziet eruit alsof er niemand is geweest.

Deze combinatie van duidelijke regels en wederzijds respect maakt dat wildkamperen in Zweden en Noorwegen al generaties lang succesvol is. Vrijheid is er geen vanzelfsprekend recht, maar iets wat iedereen samen in stand houdt.

Bron Zweden: Allemansrätten

Bron Noorwegen: Right to Roam

Waar is wildkamperen geen probleem? Tips en locaties.

Op het eiland Skjervoy in het noorden van Noorwegen vind je een prachtig wandelpad wat je naar een van de mooiste wildkampeer plekken van Noorwegen brengt. Zonder dat je iets of iemand lastig valt. Op de uiterste noordpunt zijn oude observatie posten waar je een geschikte plek voor je kampement kunt vinden: Engnesodden en Kågsund kystfort.

De beste tijd om hier te genieten van de natuur is tussen half mei en half juli. De zon schijn 24 uur per dag, als er geen bewolking is tenminste. In het vissersdorp kun je inkopen doen en de wandeling naar de noordpunt is slechts 2 uur.

In Zweden is het ultieme gebied voor wildkamperen Sarek. Door dit gebied lopen geen wegen. Zelfs de wandelpaden liggen niet vast omdat de natuur hier het landschap elk jaar beïnvloed door de ruige winters. Let op, je kunt hier het beste zo laat mogelijk in het seizoen naartoe gaan. Vanaf eind augustus neemt de hoeveelheid muggen pas af.

Tot slot

Wildkamperen is een onvergetelijke ervaring. Iedereen zou het een keer in zijn of haar leven moeten doen om de verbondenheid met de natuur te ervaren. Is wildkamperen duurzaam? Ja, zolang je maar zoals de Zweden en Noren te werk gaat.

Meer duurzame reisblog